Le chevalier a la peau de panthère ანუ ვეფხისტყაოსანი(2)


I. HISTOIRE DE ROSTEVAN,
ROI DES ARABES

32 En Arabie était un roi heureux de par Dieu, Rostévan,
Grand, généreux, condescendant, aux nombreux chevaliers servants
Juste, clément, compréhensif, à la fois sage et bon vivant,
Lui-même guerrier sans pareil, interlocuteur captivant.

33 Le roi n’a guère d’héritier, mis à part une fille unique,
Astre, elle éclaire l’univers, avec les soleils communique;
À sa vue on perd la raison, l’âme et puis le cœur impudique.
Un sage au verbe foisonnant trouvera sa juste réplique.

34 Son prénom est à retenir: elle s’appelle Tinatine!
Le soleil s’éclipse devant sa naissante beauté mutine.
Le roi convia ses vizirs, calme, dispos, il leur destine,
Les asseyant à ses côtés, sa douce parole argentine.

35 Il dit: «Sur un point délicat je veux avoir votre conseil:
De la rosé à peine flétrie on ne perçoit plus le vermeil,
Une autre fleur tout aussitôt au beau jardin prend son éveil:
Pour nous le soleil est couché, la nuit se lève sans réveil.

32

იყო არაბეთს როსტევან, მეფე ღმრთისაგან სვიანი,
მაღალი, უხვი, მდაბალი, ლაშქარ-მრავალი, ყმიანი.
მოსამართლე და მოწყალე, მორჭმული, განგებიანი,
თვით მეომარი უებრო, კვლა მოუბარი წყლიანი.

33

სხვა ძე არ ესვა მეფესა, მართ ოდენ მარტო ასული,
სოფლისა მნათი მნათობი, მზისაცა დასთა დასული;
მან მისთა მჭვრეტთა წაუღის გული, გონება და სული,
ბრძენი ხამს მისად მაქებრად და ენა ბევრად ასული.

34

მისი სახელი – თინათინ, არს ესე საცოდნარია!
რა გაიზარდა, გაივსო, მზე მისგან საწუნარია.
მეფემან იხმნა ვაზირნი, თვით ზის ლაღი და წყნარია,
გვერდსა დაისხნა, დაუწყო მათ ამო საუბნარია.

35

უბრძანა: “გკითხავ საქმესა, ერთგან სასაუბნაროსა:
რა ვარდმან მისი ყვავილი გაახმოს, დაამჭნაროსა,
იგი წავა და სხვა მოვა ტურფასა საბაღნაროსა;
მზე ჩაგვისვენდა, ბნელსა ვსჭვრეტთ ღამესა ჩვენ უმთვაროსა.

36 «Je vieillis, de l’âge avancé le mal incurable m’atteint,
Le monde est ainsi, je mourrai aujourd’hui ou demain matin;
Quelle est la clarté que déjà l’ombre crépusculaire étreint?
Ma fille au trône montera, le soleil enviera son teint.»

37 Les vizirs de lui rétorquer: «Sire, pourquoi parler vieillesse?
Rosé déclose ne s’en va, on la sert, point ne la délaisse:
Son parfum, sa vive couleur surpassent tout par leur noblesse.
À la lune au déclin vit-on l’étoile reprocher faiblesse?

38 «Sire, ne dites pas ainsi, votre rosé n’est pas fanée,
Autrement justes, vos erreurs ne se sont jamais pavanées;
Mais les visées de votre cœur ne sauraient être profanées:
Soit la dompteuse du soleil au trône pour bien des années!

39 «Quoique femme, Dieu la désigne au pouvoir depuis la mamelle,
Elle sait régner, son esprit juge une cause et la démêle,
Comme le soleil, sa présence octroie à nos désirs flamme, ailes,
Les lionceaux naissent égaux de nature mâle ou femelle.»

36

“მე გარდასრულვარ, სიბერე მჭირს, ჭირთა უფრო ძნელია,
დღეს არა, ხვალე მოვკვდები, სოფელი ასრე მქმნელია;
რაღაა იგი სინათლე, რასაცა ახლავს ბნელია?!
ჩემი ძე დავსვათ ხელმწიფედ, ვისგან მზე საწუნელია”.

37

ვაზირთა ჰკადრეს: “მეფეო, რად ჰბრძანეთ თქვენი ბერობა?
ვარდი თუ გახმეს, ეგრეცა გვმართებს მისივე ჯერობა:
მისივე ჰმეტობს ყოველსა სული ტურფა ფერობა.
მთვარესა მცხრალსა ვარსკვლავმან ვითამცა ჰკადრა მტერობა?!

38

“მაგას ნუ ჰბრაძანებთ, მეფეო, ჯერთ ვარდი არ დაგჭნობია,
თქვენი თათბირი ავიცა სხვისა კარგისა მჯობია;
ხამს განაღამცა საქმნელად, რაცა თქვენ გულსა გლმობია:
სჯობს და მას მიეც მეფობა, ვისგან მზე შენაფლობია.

39

“თუცა ქალია, ხელმწიფედ მართ ღმრთისა დანაბადია;
არ გათნევთ, იცის მეფობა, უთქვენოდ გვითქვამს კვლა დია;
შუქთა მისთაებრ საქმეცა მისი მზებრ განაცხადია.
ლეკვი ლომისა სწორია, ძუ იყოს, თუნდა ხვადია”.

(AVTANDIL-ავთანდილი)

40 Le jeune Avtandil est spaspeth et fils de l’amir-spassalar,
Cyprès élancé, du soleil et de la lune il a les dards,
Encore imberbe, du cristal il est la lumineuse part;
L’armée des cils de Tinatine occit le preux, le rend hagard.

41 Au fond du cœur dissimulé, il porte un amour indicible,
L’éloignement brouille sa vue et pâlit la rosé sensible;
Présente, son aimée le brûle et ce mal est irréversible.
Pitié pour l’homme dont le cœur au tir de l’amour sert de cible!

42 Quand le roi ordonne l’accès de sa fille à l’étât de reine,
La joie s’empare d’Avtandil, les feux contenus le reprennent;
Il se dit: «Je verrai souvent ma cristalline souveraine,
Serait-ce un remède à mon mal qui ma pâleur enfin refrène?»

43 Le peuple d’Arabie apprend la volonté du grand monarque:
«Ma Tinatine désormais de l’Etat gouverne la barque.
Je l’ai voulu. Que son soleil chasse les ténèbres opaques!
Voyez la magnanimité dont le sceau sublime la marque!»

40

ავთანდილ იყო სპასპეტი, ძე ამირ-სპასალარისა,
საროსა მჯობი ნაზარდი, მსგავსი მზისა და მთვარისა,
ჯერთ უწვერული, სადარო ბროლ-მინა საცნობარისა;
მას თინათინის შვენება ჰკლევდის წამწამთა ჯარისა.

41

გულსა მისსა მიჯნურობა მისი ჰქონდა დამალულად;
რა მოჰშორდის, ვერ-მჭვრეტელმან ვარდი შექმნის ფერ-ნაკლულად;
ნახის, ცეცხლი გაუახლდის, წყლული გახდის უფრო წყლულად.
საბრალოა, სიყვარული კაცსა შეიქმს გულ-მოკლულად!

42

რა მეფედ დასმა მეფემან ბრძანა მისისა ქალისა,
ავთანდილს მიჰხვდა სიამე, ვსება სჭირს მას აქ ალისა;
თქვა: “ზედა-ზედა მომხვდების ნახვა მის ბროლ-ფიქალისა,
ნუთუ მით ვპოვო წამალი მე ჩემი, ფერ-გამქრქალისა!»

43

არაბეთს გასცა ბრძანება დიდმან არაბთა მფლობელმან:
“თინათინ ჩემი ხელმწიფედ დავსვი მე, მისმან მშობელმან;
მან განანათლნეს ყოველნი, ვით მზემან მანათობელმან.
მოდით და ნახეთ ყოველმან შემსხმელმან, შემამკობელმან!»

——————-


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s