Le chevalier a la peau de panthère ანუ ვეფხისტყაოსანი


Chota Roustavéli

il se réfère à la reine Tamar magnifiée par le poète. Il en résulte que Chota de Roustavi vécut vers la lin du XIIe et au début du XIIIe siècle.

L’étranger à la peau de panthère, aperçu de loin par le roi d’Arabie Rostévan, son capitaine Avtandil et sa suite pendant une partie de chasse, se montrera un rude adversaire au combat. Pourtant son cœur est vulnérable et, assis au bord de l’eau, il verse des larmes à flous.

Fuyant le commerce de ses semblables, le Chevalier éperonne son coursier et disparaît en un clin d’œil, méprisant l’invitation de se rendre auprès du roi des Arabes et malmenant ses guerriers. L’orgueil de Rostévan en souffre et sa curiosité demeure insatisfaite.

Par amour filial et afin de contenter son père, Tinatine envoie Avtandil à la recherche de l’inconnu. და ა.შ.  http://sisauri.tripod.com/lit/french/roustaveli.html

PROLOGUE

1 Celui qui créa l’Univers par Sa puissante volonté,
Insufflant aux êtres, des deux, l’esprit divin et la bonté,
Nous donna le monde aux couleurs multipliées à volonté.
De Lui détient tout souverain son image et sa royauté.

2 À Ton image, unique Dieu, en toutes choses l’on s’attend,
Accorde Ta protection afin de bafouer Satan,
Initie-moi au fol amour qui de mortels enlaça tant,
Soulage-moi de mes péchés que l’au-delà n’efface à temps.

3 Guerrier au sabre et bouclier, lion vaillant, soleil ou ange,
Gardant Tamar aux joues-rubis, cheveux-torrent de jais où nage
Le regard indiscret, comment oser élever ta louange?
Te contempler, c’est accéder aux joies sereines sans nuages.

4 Louons Tamar la souveraine et reine de mes pleurs sanglants,
Humble chantre non maladroit. j’ai dit sa beauté me cinglant,
Mon encre fut un lac de jais et ma plume un roseau pliant,
Fais donc justice, javelot, du cœur de l’entendeur si lent!

1

რომელმან შექმნა სამყარო ძალითა მით ძლიერითა,

ზეგარდმო არსნი სულითა ყვნა ზეცით მონაბერითა,
ჩვენ, კაცთა, მოგვცა ქვეყანა, გვაქვს უთვალავი ფერითა,
მისგან არს ყოვლი ხელმწიფე სახითა მის მიერითა.

2

ჰე, ღმერთო ერთო, შენ შეჰქმენ სახე ყოვლისა ტანისა,
შენ დამიფარე, ძლევა მეც დათრგუნვად მე სატანისა,
მომეც მიჯნურთა სურვილი, სიკვდიდმდე გასატანისა,
ცოდვათა შესუბუქება, მუნ თანა წასატანისა.

3

ვის ჰშვენის, – ლომსა, – ხმარება შუბისა, ფარ-შიმშერისა,
– მეფისა მზის თამარისა, ღაწვ-ბადახშ, თმა-გიშერისა, –
მას, არა ვიცი, შევჰკადრო შესხმა ხოტბისა, შე, რისა?
მისთა მჭვრეტელთა ყანდისა მირთმა ხამს მართ, მი, შერისა.

4

თამარს ვაქებდეთ მეფესა სისხლისა ცრემლ-დათხეული,
ვთქვენი ქებანი ვისნი მე არ-ავად გამორჩეული.
მელნად ვიხმარე გიშრის ტბა და კალმად მე ნა რხეული,
ვინცა ისმინოს, დაესვას ლახვარი გულსა ხეული.

5 En son honneur on m’ordonna de composer ce doux poème,
De louer cheveux et sourcils, cils indociles, lèvres-gemmes,
Rangée cristalline de dents, perles serrées, d’attrait suprême.
Un étau flexible de plomb brise la pierre la plus ferme.

6 Pour porter ma parole au loin, du cœur et de l’art secondée,
Ô, force par Toi octroyée, ô, raison par Toi fécondée,
Daignez évoquer Tariel, beauté du ciel et de l’ondée,
Trois astres lies, trois héros, fidèle amitié insondée.

7 Venez verser pour Tariel des flots jamais sèches de larmes.
Quel est le mortel qu’épargna la froide lance de ses charmes?
Moi, Roustvéli, je viens rimer, le cœur pour lui percé de l’arme,
Ce récit ancien, depuis, en perles sonnant son alarme.

8 Moi, Roustvéli, j’ai assumé ce que notre métier comporte,
Pour elle mort, je sers pourtant celle qui conduit les cohortes.
Je défaillis, pour les midjnours, point de baume d’aucune sorte,
J’implore guérison, sinon à être enseveli j’exhorte.

5

მიბრძანეს მათად საქებრად თქმა ლექსებისა ტკბილისა,
ქება წარბთა და წამწამთა, თმათა და ბაგე-კბილისა,
ბროლ-ბადახშისა თლილისა, მის მიჯრით მიწყობილისა.
გასტეხს ქვასაცა მაგარსა გრდემლი ტყვიისა ლბილისა.

6

აწ ენა მინდა გამოთქმად, გული და ხელოვანება, –
ძალი მომეც და შეწევნა შენგნით მაქვს, მივსცე გონება;
მით შევეწივნეთ ტარიელს, ტურფადცა უნდა ხსენება,
მათ სამთა გმირთა მნათობთა სჭირს ერთმანერთის მონება.

7

მო, დავსხდეთ, ტარიელისთვის ცრემლი გვდის შეუშრობელი;
მისებრი მართ დაბადებით ვინმცა ყოფილა შობილი!
დავჯე, რუსთველმან გავლექსე, მისთვის გულს ლახვარ-სობილი,
აქამდის ამბად ნათქვამი, აწ მარგალიტი წყობილი.

8

მე, რუსთველი ხელობითა, ვიქმ საქმესა ამა დარი:
ვის ჰმორჩილობს ჯარი სპათა, მისთვის ვხელობ, მისთვის მკვდარი;
დავუძლურდი, მიჯნურთათვის კვლა წამალი არსით არი,
ანუ მომცეს განკურნება, ანუ მიწა მე სამარი.

24 De rude, difficile accès, l’amour est d’un genre sublime,
Le sentiment ou la débauche élève son homme ou l’abîme,
Amour est un, licence est autre, entre eux s’étend un grand abîme.
De les confondre gardez-vous, croyez-en mon conseil ultime.

25 Un amant doit être constant, non dévoyé, vil et coureur,
Éloigné de sa bien-aimée, il se lamente en sa douleur,
Son cœur à la seule attaché, lui vouant toute son ardeur.
Je hais une attache sans cœur, les embrassades, la langueur.

26 Un midjnour ne doit désigner ces ébats du nom de l’amour,
Désirant celle-ci, puis l’autre et les consolant tour à tour,
Pareil aux jouvenceaux légers, volant au plaisir chaque jour.
Qui ne cède aux tentations, celui-là est un bon midjnour.

27 Un amant refoule, avant tout, et dissimule sa tourmente,
Cherche partout à s’isoler et n’oublie jamais son amante,
Se meurt au loin, languit au loin, au loin s’émeut et se lamente,
Affable, déférent, pour lui du pardon l’amour s’alimente,

 

24

მიჯნურობა არის ტურფა, საცოდნელად ძნელი გვარი;
მიჯნურობა სხვა რამეა, არ სიძვისა დასადარი:
იგი სხვაა, სიძვა სხვაა, შუა უზის დიდი მზღვარი,
ნუვინ გაჰრევთ ერთმანერთსა! გესმას ჩემი ნაუბარი!

25

ხამს მიჯნური ხანიერი, არ მეძავი, ბილწი, მრუში,
რა მოჰშორდეს მოყვარესა, გაამრავლოს სულთქმა, უში,
გული ერთსა დააჯეროს, კუშტი მიჰხვდეს, თუნდა ქუში;
მძულს უგულო სიყვარული, ხვევნა, კოცნა, მტლაშა-მტლუში.

26

ამა საქმესა მიჯნური ნუ უხმობს მიჯნურობასა:
დღეს ერთი უნდეს, ხვალე სხვა, სთმობდეს გაყრისა თმობასა;
ესე მღერასა ბედითსა ჰგავს ვაჟთა, ყმაწვილობასა.
კარგი მიჯნური იგია, ვინ იქმს სოფლისა თმობასა.

27

არს პირველი მიჯნურობა არ-დაჩენა ჭირთა, მალვა,
თავის-წინა იგონებდეს, ნიადაგმცა ჰქონდა ხალვა,
შორით ბნედა, შორით კვდომა, შორით დაგვა, შორით ალვა,
დათმოს წყრომა მოყვრისაგან, მისი ჰქონდეს შიში, კრძალვა.

28 Il se doit de ne dévoiler devant personne son élan,
De ne médire de sa belle et de ne paraître dolent,
De ne manifester l’amour, se maîtrisant, se consolant,
Acceptant maux et feu, joyeux, et tel au festin s’en allant.

29 À part un fou, qui se fiera au midjnour dévoilant qui l’aime?
Quel en est le profit, sinon de nuire à elle et à soi-même?
Comment louer en médisant, n’est-ce pas là un faux dilemme?
Pourquoi blesser un cœur aimant, voir sa belle de courroux blême?

30 Je m’étonne quand un amant feint la passion amoureuse:
Pourquoi s’obstiner à noircir sa bien-aimée meurtrie, honteuse?
Qu’il méprise» s’il n’aime pas, sans calomnie avant-coureuse!
L’homme méchant prise surtout une parole vénéneuse.

31 Si l’amant pleure son amante, on compatit à sa souffrance,
La solitude au midjnour sied, lui sera comptée comme errance,
Le souvenir de son amie éloigne seul l’irrévérence,
Auprès des autres le midjnour cache l’amour de préférence.

28

ხამს, თავისსა ხვაშიადსა არვისთანა ამჟღავნებდეს,
არ ბედითად “ჰაის” ზმიდეს, მოყვარესა აყივნებდეს,
არსით უჩნდეს მიჯნურობა, არასადა იფერებდეს,
მისთვის ჭირი ლხინად უჩნდეს, მისთვის ცეცხლსა მოიდებდეს.

29

მას უშმაგო ვით მიენდოს, ვინ მოყვარე გაამჟღავნოს?
ამის მეტი რამცა ირგო: მას ავნოს და თვითცა ივნოს.
რათამცაღა ასახელა, რა სიტყვითა მოაყივნოს?
რა ჰგავა, თუ მოყვარესა კაცმან გული არ ატკივნოს!

30

მიკვირს, კაცი რად იფერებს საყვარლისა სიყვარულსა:
ვინცა უყვარს, რად აყივნებს მისთვის მკვდარსა, მისთვის წყლულსა?!
თუ არ უყვარს, რად არა სძულს? რად აყივნებს, რაცა სძულსა?!
ავსა კაცსა ავი სიტყვა ურჩევნია სულსა, გულსა.

31

თუ მოყვარე მოყვრისათვის ტირს, ტირილსა ემართლების;
სიარული, მარტოობა ჰშვენის, გაჭრად დაეთვლების;
იგონებდეს, მისგან კიდე ნურაოდეს მოეცლების,
არ დააჩნდეს მიჯნურობა, სჯობს, თუ კაცსა ეახლების.

პ.ს. პერსონალური დიდი მადლობა ეტატუნის! :*

პ.პ.ს. და უდიდესი მადლობა, რა თქმა უნდა ,ბატონ გასტონ ბუაჩიძეს!

პ.პ.პ.ს. გაგრძელება იქნება!


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s